การผสมเกสรและการเพาะเมล็ด

 เนื่องจากกล้วยไม้แต่ละสายพันธุ์มีลักษณะดอก ตำแหน่งเกสร ตำแหน่งแอ่งเกสรตัวเมียต่างกัน ผมจึงจะแนะนำโดยการอธิบายจากรูปเพื่อให้เพื่อนได้เห็นจะได้เข้าใจได้ง่าย ซึ่งขออธิบายก่อนว่าการผสมเกสรนั้นเราควรคัดเลือกต้นพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ที่มีลักษณะที่ดี เช่น ดอกดก ดอกใหญ่ ช่อยาว ก้านดอกใหญ่ ช่อตั้ง  สีสวยโดดเด่น ลายชัดเจน อดทนต่อโรคและแมลง  ซึ่งลักษณะต่างๆที่กล่าวมานั้นจะถูกถ่ายทอดสู่ลูกหลานต่อๆไป เมื่อเราผสมเกสรได้แล้วก็รอเวลาที่ฝักจะสุก เราก็ตัดฝักนั้นส่งแล็ปให้เขาเพาะเป็นขวดมาให้เรา ซึ่งระยะเวลาฝักแก่ของแต่ละสายพันธุ์ก็ไม่เท่ากันอีกนะครับ

 สำหรับการผสมเกสรกล้วยไม้นั้น จะทำให้เราได้ต้นลูกที่ไม่เหมือนต้นพ่อและแม่100%นะครับ ซึ่งบางต้นอาจรับเอาข้อดีมาทั้งหมด หรือข้อด้อยมาบ้าง เช่น พ่อสีแดง แม่สีชมพู ลูกออกมาอาจมีสีแดงเข้มบ้างอ่อนบ้าง บ้างต้นอาจไปทางปู่หรือย่า เราก็ต้องศึกษาสายพันธุ์ชั้นก่อนๆด้วย

 มาเริ่มด้วยกล้วยไม้สกุลหวายก่อนเลยครับ

ครั้งนี้ผมจะใช้หวายสีแดงเข้มฟอร์มกลม ดอกหนาเป็นต้นพ่อ ส่วนต้นแม่ใช้หวายลายดอกใหญ่ฟอร์มกลมเช่นเดียวกัน

 อุปกรณ์ที่ใช้ก็หาง่ายๆนะครับ คือ กรรไกร ฟิวส์ ไม้จิ้มฟัน ป้ายชื่อ ลวดติดป้ายชื่อ ดินสอดำ

เริ่มโดยการใช้ไม้จิ้มฟันเขี่ยหมวกเกสรตัวผู้ออกมาจากต้นแม่ก่อนเลยครับ เสร็จแล้วก็ทิ้งไปเลย หรือจะเก็บไว้สำหรับผสมกับต้นอื่นก็ได้นะครับ

ต่อไปเราก็นำไม้จิ้มฟันอีกด้านจิ้มไปในแอ่งเกสรตัวเมียของต้นพ่อพันธุ์ เพื่อที่เมือกเหนียวๆจะได้ช่วยให้เกสรตัวผู้เกาะติดไม้จิ้มฟันได้ดี

หลังจากนั้นก็นำไม้จิ้มฟันเขี่ยเปิดหมวกเกสรตัวผู้ต้นพ่อออก แล้วเกสรตัวผู้ก็จะติดไม้จิ้มฟันออกมา

แล้วก็นำเกสรตัวผู้ไปใส่ในแอ่งเกสรตัวเมียต้นแม่ เวลาใส่ให้แตะไว้ลึกๆนะครับ เวลาแอ่งเกสรตัวเมียบีบตัวเกสรตัวผู้ที่เราใส่เข้าไปจะได้ไม่หลุดออกมา

หลังจากนั้นก็ติดชื่อคู่ผสม โดยใช้ชื่อต้นแม่นำหน้าและต้นพ่อตามหลัง และอย่าลืมวันที่ด้วยนะครับ เราจะได้นับอายุฝักได้ถูกต้อง

หลังจากนั้น2วันถ้าฝักติดก้านดอกจะออกสีเขียวและมีขนาดใหญ่ขึ้น ถึงตอนนี้ก็รออย่างเดียวแล้วละครับ